POLE WIDZENIA ZWIERZYNY polskich pól, łąk i lasów jest zróżnicowane w zależności od potrzeb egzystencjalnych gatunku.
Czy przyglądaliście się kiedyś źrenicy lisa? To drapieżnik należący do psowatych, jego ślepia jednak wyglądają jak kocie.
Pionowa, wąska źrenica, w ciemnościach poszerzająca się do owalu pozwala lisowi za dnia na precyzyjną lokalizację i ocenę odległości do ofiary, którą zazwyczaj bywa jakiś gryzoń, a nocą na wpuszczenie jak największej ilości światła. Ta anatomiczna cecha lisiej źrenicy jest typowa dla drapieżników polujących z zasadzki (n.p. koty czy węże). Pionowe źrenice pomagają także w maskowaniu ślepi, a więc stanowią istotny element kamuflażu drapieżnika.
Żrenica pozioma jest typowa dla zwierząt roślinożernych, takich jak łosie, jelenie, daniele, sarny, ale także konie, owce czy kozy domowe (w tym przypadku jasna tęczówka podkreśla jej dość upiorny wygląd) . Mając kształt poziomego, mocno spłaszczonego prostokąta lub elipsy zapewnia panoramiczny widok. Pozwala to zwierzęciu lepiej dostrzegać zbliżające się drapieżniki na otwartych przestrzeniach, takich jak łąki czy stepy. Jednocześnie kształt ten ogranicza nadmierną ilość światła wpadającego do oka z góry, co jest szczególnie korzystne w oświetleniu dziennym. Pomaga utrzymać horyzont w polu widzenia, nawet gdy zwierzę porusza głową podczas ucieczki czy żerowania.
Pozioma źrenica pozwala jeleniowatym w ostry sposób rejestrować obraz wzdłuż linii gruntu, umożliwiając jednocześnie operowanie wzrokiem w bardzo szerokim kącie widzenia, przewyższającym 300 stopni. Podczas opuszczania głowy te poziome źrenice ustawiają się równolegle do linii horyzontu. Cechy te pozwalają na dojrzenie zbliżającego się niebezpieczeństwa z boku i z tyłu nawet podczas żerowania z opuszczoną głową i pomimo znacznie mniejszej ostrości wzroku niż ludzki dla ich aktywności jest to skuteczne.
Specyficzne ograniczenia w polu widzenia posiada łoś. Spore martwe pole przed pyskiem i za grzbietem wynikają z bocznego osadzenia ślepi w stosunkowo długim łbie. Ponadto zwierz ten ma martwe pole widzenia bezpośrednio pod przednimi racicami. Dlatego też, aby dojrzeć przeszkodę pociesznie łypie przechylając łeb i kiwając nim na boki. W rozeznaniu wzrokowym na tak bliskim dystansie pomaga mu zdolność do niezależnego poruszania gałkami ocznymi w różne strony.
.
Zając ma stosunkowo wielkie ślepia (w języku łowieckim: trzeszcze, gały, patry, bałuchy, blaski…) osadzone zdecydowanie po bokach czaszki. To pozwala mu na obserwację w obszarze kątowym bez mała 360 stopni. Dwa pola martwe – jedno przed pyszczkiem, drugie, mniejsze za potylicą powodują, że uciekający zając dla lepszej kontroli trasy ucieczki oraz podążającego za nim zagrożenia biegnie zygzakiem, co pozwala mu na pełną kontrolę wzrokową sytuacji.
Zając potrafi również dojrzeć drapieżnika szykującego się do ataku z powietrza. Kontrolę nieba zając utrzymuje również podczas żerowania ze spuszczoną głową.
Oczy (ślepia) poszczególnych gatunków zwierzyny w języku łowieckim przyjmują różne nazwy:
Zając – trzeszcze, gały, patry, bałuchy, blaski
Lis – ślepia
Wilk – lampy
Zwierzyna płowa – świece
Ptactwo – zierniki
Ilustr. Wilhelm Kuhnert „Dziki kot na drzewie” akwarela 1902 r.
