Najstarsza znana polska opera to barokowa (pochodząca, co ustalono na podstawie zapisu nutowego oraz pisowni libretta, z przełomu XVII i XVIII w) „HECA ALBO POLOWANIE NA ZAJĄCA”. Nie znamy autora muzyki ani libretta. Odkrywcą i pierwszym badaczem dzieła był profesor Adolf Chybiński. Rękopis dzieła pochodzi z nieustalonego dziś archiwum dworskiego, miejskiego lub kościelnego. Utwór przypuszczalnie mający charakter okazjonalny, prawdopodobnie jest dedykowany nieznanemu dziś łowczemu z jednej z ordynacji I Rzeczypospolitej z okazji jego imienin lub urodzin. Po śmierci prof. A. Chybińskiego w roiku 1937 utwór wraz z archiwum profesora trafił do biblioteki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie został skatalogowany jako kantata myśliwska. Dopiero warszawski muzykolog prof. Jerzy Gołos, po gruntownym przebadaniu rękopisu doszedł do wniosku, że jest to kameralna opera komiczna, najstarsza zachowana opera w języku polskim (!). Dzieło zostało uznane za operę, nie kantatę, na podstawie treści libretta, które wyraźnie sugeruje inscenizację.
Opera ma wartką akcję i liczne momenty humorystyczne. Jak wskazuje tytuł – nadany przez prof. Gołosa – rzecz traktuje o polowaniu na zająca, który był tradycyjną potrawą podawaną na Boże Narodzenie. Dworzanie zachęcają łowczego, by „psy wysforował” i ruszył na łowy. Ustrzelonego zająca bierze w swoje ręce kucharz, który przyrządza odświętne danie z dodatkiem „imbieru, kaparów, oliwków”. Uczta jest wyjątkowo obfita, więc biesiadnicy próbują się kurować wódką, a gdy to nie pomaga, wzywają na pomoc księdza.
Zapraszamy do odsłuchania i obejrzenia:
Najstarsza znana polska opera to barokowa
