RÓG PAR FORCE – charakterystyczny instrument muzyczny kojarzony z łowami. Jego nazwa pochodzi od organizowanych we Francji i Anglii polowań typu par force. Par force -oznacza: na siłę, gwałtem, przemocą, bezceremonialnie. Określenie to doskonale oddaje charakter dawnych polowań konnych ze sforą psów.
Jednym z atrybutów św. Eustachego, a później św. Huberta, średniowiecznych myśliwych, kojarzonych z widzeniem Chrystusa pod postacią jelenia, był prosty, bawoli róg myśliwski sporządzony na wzór rycerskiego. Z rogu tego czysto dawało się wydobyć jeden, no może dwa dźwięki, co muzycznie mocno go ograniczało.
Od XV wieku wraz z rozwojem rzemiosła i pojawieniem się mody na organizowanie bogatych, potężnych łowów dworskich zaczęto wytwarzać rogi metalowe. Przybierały one różnorakie kształty: litery S, litery L, stożka, czy półksiężyca. Był to zabieg mający na celu wydłużenie rurki dźwiękowej aby uzyskać możliwość wydobycia z instrumentu większej ilości czystych dźwięków.
W XVI w rogi ze skręcona rurką dźwiękową (co pozwalało na znaczące zwiększenie jej długości) używane w muzyce kościelnej i orkiestrach dworskich zaczęto przystosowywać do celów myśliwskich. W połowie stulecia rogi te wyposażone zostały w czarę głosową wzmacniającą ich donośność. Równocześnie zmniejszono liczbę zwojów rurki do dwóch, aby róg nie był zbyt ciężki.
Na przełomie XVII i XVIII stulecia łowczy francuskiego króla Ludwika XV,
Marc-Antoine Dampierre , skonstruował trompe de chasse – róg francuski, zwany rogiem dampierowskim lub trąbą myśliwską. Instrument ten miał dwa zwoje o dużej średnicy umożliwiającej trębaczowi przełożenie instrumentu przez ramię, co było wygodne podczas konnych polowań par force.
Pierwsze rogi par force budowane były w różnych rozmiarach, aby ostatecznie, w XIX wieku uzyskać długość 4,54 m, średnicę wewnętrzną zwojów 40 cm i skalę 16 dźwięków. Róg par force uważany jest za najgłośniejszy z rogów, a jego brzmienie słyszalne jest z odległości 1 km.
Dziś rogi par force, zwane również rogami francuskimi są budowane w stroju D, mają czarne wnętrze czary głosowej, co zapobiega refleksom światła mogącym płoszyć konie i zwierzynę podczas polowania. Charakterystyczny dla nich jest wibrujący, przejmująco dzwoniący ton, fantastycznie brzmiący w dużych zespołach. Sygnaliści podczas gry kierują czasze rogów w stronę słuchaczy, samemu stając tyłem i ustawiając się w szyku klinowym, aby czasze rogów wzajemnie się nie zasłaniały. Jest to najgłośniejszy róg słyszalny z odległości 1 km.
Próbka brzmienia zespołu sygnalistów par force , wykonujących Fanfarę na cześć Św Huberta: https://www.google.com/search?client=firefox-b-d…Ilustr. Jerzy Kossak „Polowanie par force” 1919, olej, płyta 36,5 x 50 cm
