BATALION

BATALION, bojownik, kłótnik, kapłonek, to tylko niektóre z nazw tak licznych jak barwy i odcienie w upierzeniu tego przepięknego ptaka z rodziny bekasowatych. W Polsce występuje nielicznie na terenach podmokłych łąk i torfowisk, głównie na Bagnach Biebrzańskich, ale też nad jeziorem Jamno i u ujścia rzeki Redy do Bałtyku. Stał się symbolem Biebrzańskiego Parku Narodowego. Mówi się, że nie istnieją dwa identycznie ubarwione koguty. Na przełomie kwietnia i maja bataliony odbywają niezwykle widowiskowe toki, podczas których strojne w potężne kryzy samce staczają teatralne boje o samice. Podczas toków samce zbierają się w grupy na suchych miejscach wśród podmokłych łąk i bagien, a następnie rytualnymi, niegroźnymi dla przeciwników, walkami popisują się przed oglądającymi j z bliskiej odległości samiczkami. Kogut ma niewielkie terytorium tokowe o średnicy 25 – 40 cm z którego przywabia samice. Broni tego miejsca zaciekle przed innymi samcami. Cały teren tokowiska porównywany jest do areny w której centrum znajduje się samiec o najwyższej randze. Na widok kurek kogutki stroszą pióra czubów i kryz, potrząsając łebkami, rozkładają kolorowe pióra oraz ogony, drepczą w miejscu, podskakują w górę, biegają wokoło. Wdają się też z konkurentami w pozorowane, taneczne walki na pazury i dzioby. Samice w tym czasie przechadzają się pomiędzy nimi. Ten kogut, który najwspanialej się zaprezentuje zostaje wybrańcem. Samiec w tym czasie kłania się kurkom mając nastroszone pióra. Czysty spektakl teatralny. Po zapłodnieniu samce zostawiają samicę i wracają na tokowisko. Takie zachowania godowe powodują jednocześnie, że jeden samiec może zdobyć parę samic (które chętniej wybierają samce o wysokiej randze), a inne – żadnej. Samce pozbawione własnego terytorium nazywane są satelitarnymi, nie wykazują one chęci do walki, są więc przez inne koguty tolerowane. Batalion objęty jest ścisłą ochroną gatunkową. Zagrożeniem dla tego gatunku jest osuszanie bagien i zarastanie krzewami podmokłych łąk. Na bataliony w Polsce nie poluje się już od wielu lat. Ale jako ptak łowny, batalion stał się bohaterem znaczka pocztowego wyemitowanego w lutym 1970 roku w serii „Ptaki łowne” przez Pocztę Polską. Autorem projektu znaczka był Jerzy Desselberger. Nominał: 1 zł 35 gr. Znaczek pozostawał w obiegu do 1994 roku.
Ilustr. Tokujące bojowniki. Zdzisław Rutkowski akwarela 15 x 20 cm kolekcja prywatna.